Keizersgracht 123, het huis met de hoofden

< Keizersgracht 121                                                                       Panorama                                                                 Keizersgracht 125 >

 

Keizersgracht 123

Keizersgracht 123

Keizersgracht 123 tekening Caspar Philips

Tekening Caspar Philips

Keizersgracht 123

 

Gebouwd           1622
Architect            Hendrick de Keyser/ Peter de Keyser
Opdrachtgever    Nicolaas Sohier
Monument         Rijksmonument

 

Het Huis met de Hoofden is een groot grachtenpand, dat zijn naam ontleent aan de zes versieringen in de vorm van hoofden aan de voorgevel. Volgens een legende verwijzen de zes hoofden naar zes rovers, die het huis zijn binnen geslopen en door de keukenmeid stuk voor stuk met een bijl zijn onthoofd. En ter afschrikking buiten zijn opgehangen.

 

Maar het zijn echter de borstbeelden van zes goden: Apollo met laurierkrans (kunsten); Ceres met rijpe korenaren (landbouw); Mercurius met gevleugelde helm (handel); Minerva (wijsheid); Bacchus met druiventrossen (wijn); en Diana met halve maan (jacht).

Het huis is in 1622 gebouwd voor de rijke kousenhandelaar en kunstliefhebber Nicolaas Sohier. Deze had twee extra brede kavels aangekocht, en kocht ook nog een stuk erf van achterliggende huizen aan de Herengracht zodat de tuin extra diep kon worden. De renaissancegevel wordt toegeschreven aan Hendrick de Keyser, maar is waarschijnlijk uitgevoerd door zijn zoon Pieter de Keyser; Hendrick de Keyser was in 1621 overleden.
De gevel is rijk versierd met banden, blokjes, klauwstukken, vazen, obelisken, leeuwenmaskers, zuiltjes en een gebroken segmentvormig fronton. Ook een gevelsteen met het jaar 1622 is aanwezig. De muurdammen van de hoofdverdieping zijn uitgevoerd als brede dorische pilasters. Daarboven bevinden zich dubbele pilasters. Een balustrade aan beide zijden van de trapgevel onttrekt een deel van het dak aan het zicht, waardoor het huis hoger lijkt dan het werkelijk is.
Lang heeft de bouwer er niet in gewoond, na het overlijden van zijn vrouw en twee dochters verkocht hij het aan de Louis de Geer (1587–1652). Vier generaties woonden erin. Ook verbleef Jan Amos Comenius hier een korte periode.
Vanaf 1983 is het Bureau Monumenten & Archeologie er in gevestigd, tot haar vertrek naar de Basel. Het werd in 2006 verkocht aan zakenman en kunstverzamelaar Joost Ritman die er een deel van de Bibliotheca Philosophica Hermetica (BPH) in onder wil brengen die nu nog gevestigd is op de Bloemstraat 13-17 te Amsterdam.

 

 Downloaden tekening van 4DEE ARCHITECT als PDF, schaalbaar.

Keizersgracht 123 tekening Piet Vernooy

Keizersgracht 123 tekening Piet Vernooy

Bouwjaar

1622 (1)

1909 (2)

Architect / Bouwer

1622 verm. Pieter de Keyser (1)

Opdrachtgever

1622 Nicolaas Sohier (1)

Naam / gevelsteen

Bijzonderheden

1622 gevel van bak- en bergsteen stijl Hk de Keyser. Dorische en Toscaanse pilasters, grote zandstenen koppen op consoles. Dubbele stoep.

1909 gerestaureerd. Aan de zuidzijde een bergstenen poortje met leeuwenkoppen enz. (2)

Bewoners / eigenaren o.a.

Al vroeg in bezit van 'Ijzerkoning' Lod. De Geer.

1656-1670 Leefde Comenius hier als gast van de fam. De Geer.

Vanaf 1811 was de prestigieuze kunsthandel De Roos er gevestigd. Rembrandts ‘Anatomische les’ werd er in 1928 verkocht aan de staat der Nederlanden.

1865 gemeente-eigendom (1)

1869 Openbare Handelsschool (1)

15-11-1920 gedenksteen geplaatst ter herinnering aan sterfdag Comenius (250 jaar) (2)

1909-1931 Conservatorium van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst (2)

Na 1931 bonthandel

Vanaf 1983 Bureau Monumenten en Archeologie (2)

2006 Joost Ritman, zakenman en kunstverzamelaar (2)

Rijksmonument

Nr 2249

Gebruik nu

2006 Joost Ritman wilde hier een deel van de Bibliotheca Philosophica Hermetica (BPH) in onderbrengen. (Wikipedia: Ritman zegt daarover: "In mijn bibliotheek staan christelijke, joodse en Arabische boeken naast elkaar". Inmiddels is een deel van deze collectie verkocht, ten dele aan de Nederlandse regering.) (2)

www.ritmanlibrary.com/news/ : ‘I just had to save my life’s work’ 'There were plans to rehouse Bibliotheca Philosophica Hermetica in the House with the Heads, a magnificent seventeenth-century mansion on Keizersgracht. Ritman bought the canal house from the city council of Amsterdamin 2007 to house his library, which would have the room to grow into ‘an embassy of the free spirit’.'

 

Meeste gegevens zijn ontleend aan ‘Geschiedbouwkundige beschrijvingen behorende bij het Grachtenboek van Caspar Philips Jacobszoon’ geschreven door E. van Houten, oud-hoofdinspecteur van Bouw- en Woningtoezicht te Amsterdam.

 

 

Keizersgracht 123 deur

Keizersgracht 123 deur

Keizersgracht 123 geveltop

Keizersgracht 123 geveltop

Keizersgracht 123, jaartal

Keizersgracht 123, jaartal

 

 

Keizersgracht 123, poort

Keizersgracht 123, poort

Hebt u aanvullingen of wilt u meedoen?

Als u opmerkingen of aanvullingen hebt op de tekst hierboven, of mee wilt helpen met het aanvullen van de site, kun u dat hieronder vermelden. Uw e-mail adres wordt alleen maar gebruikt om eventueel op uw opmerkingen te reageren.

 

Foto's kun u zenden naar info@amsterdamsegrachtenhuizen.info.