Dam 11 s' Hertogenbosch - de Wildeman

< Dam 9                                                                                     Panorama                                                                  Dam 13 >  

 

Dam 11

Dam 11

Dam 11, s' Hertogenbosch


Gebouwd           1632
Architect            -
Opdrachtgever    Adriaen Pietersz Raep
Monument         Rijksmonument

 

De eerste vermelding van het huis is in 1590 en het heet dan al ‘s Hertogenbossege. Het huis is dan eigendom van de familie Cloeck en wordt bewoond door Adriaan Pieters uit Vlaardingen. In 1611 koopt Adriaan Pieters, met de bijnaam Raep, drie vierde deel van het huis van zijn schoonzus Trijn Claesdr. Cloeck. Aannemelijk is dat hij daarmee het hele pand gekocht heeft, omdat het laatste kwart al van zijn vrouw, Maria Cloeck is. De bijnaam Raep heeft Adriaan gekregen omdat hij voorheen de bewoner/eigenaar was van het huis met de naam Raep. Dat is het huis dat naast het huis nummer 15, dat bij de verbreding in 1868 van de Halsteeg tot Damstraat is afgebroken.

Volgens een melding in het belastingcahier wordt het huis ‘s Hertogenbosch in 1632 opnieuw gebouwd, dat wil zeggen dat het toen geheel vernieuwd is. Dit jaar nemen we daarom als het bouwjaar aan. De gevelsteen is wellicht nog uit het vorige huis afkomstig. In de gevel wordt boven het zoldervenster een raap aangebracht. Het huis voert ook lang als herkenningsteken een houten beeld, de Wildeman. Het huisje Pijlsteeg 2, dat nu één geheel vormt met Warmoesstraat 201, heeft dan als uithangteeken ,,het Weeskint” gehad.

Het huis is na 1643 bewoond door Pieter Raap, bekend als de stichter van het Rapenhofje aan de Palmgracht, waar ook nog een raap in de gevel staat.

Gezicht op café "De Wildeman" met beeld boven de deur

Gezicht op café "De Wildeman" met beeld boven de deur. Foto van Amsterdams Stadsarchief

In 1620 wordt in een overeenkomst tussen Adriaan Pieters en de buurman Hans Pieter Wybrandszoon van 203, gezamenlijke scheidingsmuur vernieuwd. In 1647 werd het huis bewoond door Cornclis Kieft, die gehuwd is met ,Annetje Raap, dochter van Adriaan Pieters.

Cornelis Kieft overleed in 1652. De weduwe Kieft-Raap blijf er wonen tot haar dood in 1675. Haar dochter Marretje Kieft en haar echtgenoot Willem Kennemer wonen er daarna in. Ook hun dochter Maria Kennemer woont erin, eerst met haar eersten man Willem Lam, dan met haar tweede man Jacob Danckers en ten slotte met haar derde man Leon Dedcriks. De opschriften 'Anno' en '1725' in de hoekblokken van het fries wijzen op een verbouwing in dat jaar. Dan zijn ook de ramen naar beneden toe vergroot door het weghakken van de natuurstenen horizontale gevelbanden. Hierbij zijn ook de bovenhoeken van de gevelsteen weggehakt

Op 25 November 1754 verkopen Dederiks’ kinderen het huis aan broodbakker André Fesquet. En op 26 April 1757 wordt het huis weer verkocht aan Pieter Heurenboom. Het huis wordt dan bewoond door een ,,glasverkooper”, die er een glaswinkel in heeft. Op 6 December 1762 is het huis geveild en gekocht door Johannes Swabel. In 1771 werd het huis wederom geveild en gekocht door Jannetje Semans, weduwe van Matthys Temmink. Merkwaardig is, dat bij de veiling van 1762 het huis f 7575.- opbrengt en bij de veiling van 1771 een verrassend veel  hoger bedrag,  f 13.800.- opbrengt.

In 1942 is het huis verkocht aan P. de Boer, eigenaar van de kunsthandel de P. Boer. Het pand is mede gekocht om het huis met achterhuis, dat aan de Pijlsteeg 2 ligt, weer op te restaureren, waarvoor de architect Ysbrand Kok de opdracht kreeg. Hij heeft ook in 1943 de geschiedenis van het pand uitgezocht. Maar de echte restauratie is pas in 1952 uitgevoerd en is het pand weer in zijn 17de eeuwse vorm hersteld. Het verschil is goed te zien op de foto’s. De kruiskozijnen zijn, aan de hand van oude bouwsporen teruggebracht naar de originele afmetingen, waarbij de horizontale natuurstenen banden weer hersteld zijn. Boven de ingang van het huis aan de Dam heeft lang een beeld gestaan van een man met een grote knuppel en het café/hotel wordt dan ook in die tijd “de Wildeman” genoemd. Maar de naam zal meer met de likeurstokerij De Wildeman uit de Kolksteeg te maken hebben, waarschijnlijk een belangrijke leverancier of financier van het cafe/hotel. Het cafe heet nu “Yip Fellows”.

 

Bron : 30ste jaargang van het maandblad Amstelodamum door de architect Ysbrand Kok,  Juli 1943. 

 

Dam 11, foto van 1943, voor restauratie

Dam 11, foto van 1943, voor restauratie. Foto RCE

Dam 11 - 13, cafe en hotel Wildeman

Dam 11 - 13, cafe en hotel "de Wildeman", foto C. Steenbergh, RCE

Hebt u aanvullingen of wilt u meedoen?

Als u opmerkingen of aanvullingen hebt op de tekst hierboven, of mee wilt helpen met het aanvullen van de site, kun u deze hieronder vermelden. Uw e-mail adres wordt alleen maar gebruikt om eventueel op uw opmerkingen te reageren. Foto's kun u ook zenden naar info@amsterdamsegrachtenhuizen.info.